Οι ιππότες της Ρόδου
- Οι ιππότες της Ρόδου
- Το ιπποτικό κράτος
- Οι Μεγάλοι Μάγιστροι των Ιωαννιτών ιπποτών
- Ο Μεγάλος Μάγιστρος d’Aubusson
- Η αυλή του Μαγίστρου
- «Μαύρος θάνατος»
- Η γλώσσα της Ωβέρνης
Το τάγμα των Ιωαννιτών ιπποτών ήταν ρωμαιοκαθολικό στρατιωτικό και νοσηλευτικό τάγμα που ιδρύθηκε στην Παλαιστίνη το 1113 μ.Χ. για να εξυπηρετήσει τη λειτουργία ενός νοσοκομείου για προσκυνητές που έφταναν στους Αγίους Τόπους. Προστάτης του είναι ο Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής, από τον οποίο προέρχεται και το όνομα του τάγματος.
Μετά την κατάληψη της Ιερουσαλήμ και την πτώση της Άκρας (1292) οι ιππότες κατέφυγαν αρχικά στην Κύπρο, ενώ στη συνέχεια κατέλαβαν τη Ρόδο το 1309 και εγκαταστάθηκαν εκεί, λαμβάνοντας το προσωνύμιο «ιππότες της Ρόδου». Οργάνωσαν, οχύρωσαν και κυβέρνησαν το νησί για 217 χρόνια, μέχρι την κατάκτησή του από τους Οθωμανούς το 1522, οπότε διαμέσου της Κρήτης κατέφυγαν στη Μάλτα. Η παρουσία τους σημάδεψε βαθιά την ιστορία του νησιού και της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ λειτουργούσε ως ανάσχεση των μουσουλμανικών επιθέσεων από την ανατολή.

Το ιπποτικό κράτος της Ρόδου, ή μοναστικό κράτος των Ιωαννιτών ιπποτών της Ρόδου, περιλάμβανε τη Ρόδο και τα περισσότερα νησιά της Δωδεκανήσου, καθώς και εδάφη στη Μικρασιατική ακτή. Η διοίκηση του είχε αυστηρή, στρατιωτικού τύπου ιεραρχία και αποτελούνταν από τρεις τάξεις: τους ιππότες, τους καπελάνους και τους σεργέντηδες. Τα μέλη του τάγματος ανήκαν αρχικά σε επτά και αργότερα οκτώ «γλώσσες», που αντιστοιχούν θα λέγαμε στις εθνότητες από τις οποίες προέρχονταν. Οι ιππότες ήταν υποχρεωτικά καταγόμενοι από οικογένειες ευγενών και από αυτούς προερχόταν ο Μεγάλος Μάγιστρος , αλλά και οι αρχηγοί των γλωσσών και όλοι οι αξιωματούχοι.
Οι Ιωαννίτες ήταν ένα ενιαίο και αδιάσπαστο πολυεθνικό σώμα που η τροφοδοσία του με μέλη γινόταν από την κάθε γλώσσα. Οι γλώσσες, με την ιεραρχική τους κατάταξη, ήταν: η γλώσσα της Προβηγκίας, της Ωβέρνης, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Αραγώνας, που διασπάστηκε σε Αραγωνία και Καστίλη, της Αγγλίας και της Γερμανίας.

Ανώτατος διοικητής του τάγματος ήταν ο Μεγάλος Μάγιστρος. Το αξίωμα του ήταν ισόβιο, έπρεπε να είναι ευγενής από την ανώτερη τάξη και εκλεγόταν από τους υπόλοιπους ιππότες. Διοικούσε μαζί με το συμβούλιο του και ελεγχόταν μόνο από τη γενική σύνοδο. Επέβλεπε όλες τις επιχειρήσεις του τάγματος, στρατιωτικές και εμπορικές, και λογοδοτούσε μόνο στον ίδιο τον Πάπα, όσον αφορά τα περιουσιακά στοιχεία του τάγματος.
Ο πρώτος Μεγάλος Μάγιστρος ήταν ο Γάλλος Φουλκ ντε Βιλαρέ (Foulques de Villaret) στο διάστημα 1305-1319. Ίδρυσε το ιπποτικό κράτος, το οργάνωσε και κατασκεύασε τα οχυρά στη Ρόδο και στις υπόλοιπες κτήσεις.
Ο Φιλίπ ντε Βιλιέ ντε Λ'Ιλ-Αντάμ (Philippe de Villiers de L'Isle-Adam) ήταν ο τελευταίος Μέγας Μάγιστρος της Ρόδου και ο πρώτος της Μάλτας, έχοντας το αξίωμα από το 1521 μέχρι το 1534. Αναγκάστηκε να παραδώσει το 1522, μετά από μακρά πολιορκία, τη Ρόδο στον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή.

Ο Pierre d’ Aubusson (1423-1503) υπήρξε ένας από τους πιο δυναμικούς Μεγάλους Μάγιστρους του τάγματος των Ιωαννιτών ιπποτών. Διακρίθηκε κυρίως για την επιτυχή υπεράσπιση της Ρόδου κατά την πολιορκία του 1480 από τα οθωμανικά στρατεύματα.
Γεννήθηκε το 1423 στο Monteil-au-Vicomte της Ωβέρνης στην κεντρική Γαλλία. Εισήλθε στο τάγμα των Ιωαννιτών γύρω στο 1450 και μετά από αρκετά χρόνια υπηρεσίας ανακηρύχτηκε στις 8 Ιουνίου του 1476 ως ο τεσσαρακοστός Μέγας Μάγιστρος των ιπποτών της Ρόδου.
Περιμένοντας τη μεγάλη τουρκική επίθεση, ανέλαβε ο ίδιος τη γενική διεύθυνση των οχυρωματικών εργασιών, καθώς είχε γνώσεις μηχανικής.
Τον Μάιο του 1480 ηγήθηκε της άμυνας της Ρόδου κατά τη διάρκεια της πολιορκίας και απέκρουσε νικηφόρα τις ισχυρές οθωμανικές δυνάμεις. Για τη νίκη του αυτή και για τον διπλωματικό ρόλο που είχε παίξει στην κράτηση του πρίγκηπα Τζεμ, αδελφού του σουλτάνου Βαγιαζήτ, αλλά και για την καλή διοίκηση των νησιών χειροτονήθηκε από τον πάπα Ιννοκέντιο καρδινάλιος το 1489 και τιμήθηκε με τον τίτλο του λεγάτου της Ασίας.
Ο P. d’Aubusson πέθανε στις 3 Ιουλίου του 1503 στη Ρόδο. Λόγω της ύπαρξης του οικόσημού του σε διάφορες κατασκευές γνωρίζουμε το εκτεταμένο οικοδομικό και οχυρωματικό του έργο.


«Μαύρος θάνατος» ονομάστηκε η πανδημία πανούκλας ή πανώλης που έπληξε όλη την Ευρώπη (1348-1350) και εξόντωσε το 1/3 του πληθυσμού της. Τον Οκτώβριο του 1498 ξέσπασε επιδημία πανούκλας στην ιπποτοκρατούμενη πόλη της Ρόδου, διαρκώντας μέχρι το καλοκαίρι του 1500, ξεκληρίζοντας αδιακρίτως την τοπική κοινωνία. Το 1498 o Μεγάλος Μάγιστρος Pierre d’ Aubusson έλαβε αυστηρά μέτρα για τον περιορισμό της επιδημίας που έπληξε το νησί.
Οι ιππότες που θεώρησαν ότι η επιδημία ήταν θεία τιμωρία, αφού κήρυξαν γενική νηστεία πήραν την εικόνα της Παναγίας Καρυωνίτισσας των Απολλώνων και μαζί με τον ορθόδοξο κλήρο και τον λαό διέγραψαν μία λιτανευτική πορεία προς τη Ρόδο. Από όπου περνούσαν σταματούσε το θανατικό και έως να φτάσουν στο κάστρο της Ρόδου η επιδημία είχε καταπαυθεί. Προς ένδειξη ευγνωμοσύνης ο Μεγάλος Μάγιστρος και οι ιππότες χάρισαν δώρα στην Παναγία και παραχώρησαν το προνόμιο η εικόνα να εξέρχεται για λιτανεία και προσκύνηση εκτός του ναού χωρίς να απαιτείται έγγραφη άδεια, όπως γινόταν έως τότε.
Πάνω στο ασημένιο πάμφυλλο της αμφιπρόσωπης εικόνας της Παναγίας Καρυωνίτισσας υπάρχει ορθογώνιο φύλλο με το οικόσημο του του P. d’Aubusson, που αφιέρωσε ο Μεγάλος Μάγιστρος σε ένδειξη ευγνωμοσύνης για την εξ ύψους βοήθεια της Θεοτόκου κατά την πολιορκία αλλά και στην αντιμετώπιση της πανούκλας.

Η Ωβέρνη οφείλει το όνομά της στον γαλλικό λαό των Αρβέρνων, που ήταν μια από τις πιο ισχυρές και πλούσιες φυλές της αρχαίας Γαλατίας.
Η γλώσσα της Ωβέρνης αναφερόταν στους ιππότες που η καταγωγή τους ήταν από αυτή την πολιτιστική και ιστορική περιοχή της Γαλλίας, η οποία βρίσκεται στο κέντρο του Κεντρικού Ορεινού Όγκου (Massif Central).
Ο αρχηγός της γλώσσας της Ωβέρνης ονομάζονταν μαρισκάλδος και ήταν υπεύθυνος για τις προμήθειες του στρατού και του ναυτικού και τον έλεγχο της οπλοθήκης.
Όπως κάθε γλώσσα, η Ωβέρνη διατηρούσε στη μεσαιωνική πόλη της Ρόδου το κατάλυμά της στην περιοχή του Κολλακίου, στη σημερινή πλατεία Αργυροκάστρου. Στο κατάλυμα συγκεντρώνονταν τα μέλη της ή φιλοξενούνταν σημαντικές προσωπικότητες όταν περνούσαν από τη Ρόδο.
Κάθε γλώσσα είχε αναλάβει την υπεράσπιση ενός τμήματος των οχυρώσεων της πόλης. Η γλώσσα της Ωβέρνης είχε την ευθύνη της υπεράσπισης του τμήματος των τειχών που εκτείνονταν από το τμήμα της κλειστής πύλης και του πύργου του Αγίου Γεωργίου έως τον πύργο της Ισπανίας. Ο Μεγάλος Μάγιστρος Pierre d’Aubusson (1423 - 1503) που απέκρουσε και κατανίκησε τα οθωμανικά στρατεύματα κατά την πολιορκία της Ρόδου το 1480 προέρχονταν από τη γλώσσα της Ωβέρνης. Τα ερείπια του κάστρου της οικογένειάς του βρίσκονται στο Monteil-au-Vicomte της κεντρικής Γαλλίας.


